CHUYỂN MẠNH TỪ KHÁM, CHỮA BỆNH SANG CHỦ ĐỘNG PHÒNG BỆNH – MỘT TRONG NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG ĐỘT PHÁ CỦA NGHỊ QUYẾT SỐ 72-NQ/TW

Trong công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh luôn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Phòng bệnh tốt không chỉ giúp mỗi người hạn chế nguy cơ mắc bệnh, bảo vệ sức khỏe lâu dài mà còn góp phần giảm chi phí điều trị, giảm áp lực cho hệ thống y tế và nâng cao chất lượng cuộc sống. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị đã xác định một trong những định hướng trọng tâm là chuyển mạnh từ tư duy tập trung vào khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện và liên tục theo vòng đời.

Đây là sự chuyển đổi quan trọng trong nhận thức và phương thức tổ chức thực hiện công tác y tế. Thay vì chờ đến khi người dân mắc bệnh mới tiến hành khám và điều trị, công tác chăm sóc sức khỏe cần được triển khai chủ động, thường xuyên, bắt đầu từ việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ, nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần, phát hiện sớm bệnh tật và quản lý sức khỏe ngay từ cơ sở.

Để thực hiện định hướng này, Nghị quyết đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu củng cố, nâng cao năng lực hệ thống y tế dự phòng và y tế cơ sở. Y tế dự phòng cần được đầu tư theo hướng hiện đại, đủ năng lực giám sát, cảnh báo sớm và kiểm soát kịp thời dịch bệnh. Công tác tiêm chủng, truyền thông giáo dục sức khỏe, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và bảo đảm an toàn thực phẩm cần được triển khai thường xuyên, hiệu quả.

Đối với y tế cơ sở, các trạm y tế cấp xã giữ vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý sức khỏe người dân, phòng bệnh và cung cấp các dịch vụ khám, chữa bệnh thiết yếu. Vì vậy, Nghị quyết đặt ra yêu cầu đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực, bảo đảm các trạm y tế có đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ được giao. Việc tăng cường kết nối, hỗ trợ chuyên môn giữa các tuyến y tế cũng sẽ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi ngay tại địa phương.

Một nội dung đáng chú ý khác là chăm sóc sức khỏe theo vòng đời, từ giai đoạn trước sinh, trẻ em, thanh thiếu niên đến người trưởng thành và người cao tuổi. Mỗi giai đoạn phát triển đều có những nhu cầu chăm sóc sức khỏe khác nhau, do đó cần có các giải pháp phù hợp về dinh dưỡng, tiêm chủng, khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe và quản lý bệnh tật. Đặc biệt, cần quan tâm đến trẻ em, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, các đối tượng chính sách xã hội và những nhóm dễ bị tổn thương.

Nghị quyết cũng xác định rõ vai trò của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong nâng cao hiệu quả phòng bệnh. Việc xây dựng, vận hành sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử và hệ thống dữ liệu y tế liên thông sẽ giúp theo dõi tình trạng sức khỏe, quản lý bệnh tật và hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe một cách thuận tiện, liên tục hơn. Đây cũng là cơ sở quan trọng để từng bước đổi mới phương thức quản lý và nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống y tế.

Đặc biệt, Nghị quyết đặt mục tiêu từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần. Đây là giải pháp thiết thực nhằm nâng cao khả năng phát hiện sớm bệnh tật, chủ động kiểm soát nguy cơ và giảm thiểu những biến chứng có thể xảy ra nếu bệnh không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Tuy nhiên, để công tác phòng bệnh đạt hiệu quả bền vững, không thể chỉ trông chờ vào hoạt động của các cơ sở y tế. Mỗi người dân cần chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt, thực hiện chế độ ăn uống hợp lý, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, duy trì hoạt động thể lực thường xuyên, hạn chế rượu, bia, thuốc lá và các yếu tố có hại cho sức khỏe. Đồng thời, cần quan tâm đến sức khỏe tinh thần, giữ gìn môi trường sống, môi trường làm việc và tích cực tham gia các hoạt động chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng.

Có thể khẳng định, chuyển từ khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh không đơn thuần là thay đổi phương thức hoạt động của ngành Y tế mà còn là sự thay đổi trong nhận thức và hành động của toàn xã hội. Mỗi người dân chủ động phòng bệnh, mỗi gia đình xây dựng nếp sống lành mạnh, mỗi địa phương quan tâm đến môi trường sống và mỗi cơ sở y tế nâng cao chất lượng phục vụ sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Thực hiện hiệu quả định hướng của Nghị quyết số 72-NQ/TW chính là xây dựng nền y tế lấy người dân làm trung tâm, lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu, hướng tới mục tiêu để mọi người dân được chăm sóc sức khỏe toàn diện, sống lâu, sống khỏe và sống có chất lượng.