Chuyển đổi số y tế: Nắm bắt xu hướng và xây dựng giải pháp

1.2. Hỗ trợ đội ngũ nhân viên y tế

Nhằm tối ưu hóa quy trình làm việc, chuyển đổi số được coi là trợ thủ đắc lực của đội ngũ nhân viên y tế. Điều này được thể hiện trong từng bước xây dựng và hình thành hệ thống chăm sóc sức khỏe, y tế dựa trên công nghệ.

Việc áp dụng khéo léo, hợp lý và hiệu quả những tính năng của các thiết bị, giải pháp công nghệ sẽ xây dựng những bệnh viện, phòng khám “thông minh” với nhiều tiện ích dồi dào. Từ đó, chuyển đổi số trở thành giải pháp tối ưu nhất để khắc phục những thử thách hiện tại và mở ra những cơ hội tiềm năng cho nền y học sau này.

Tăng độ chính xác trong chẩn đoán và điều trị

• Chẩn đoán hình ảnh (AI): Khám phá các cấu trúc, bộ phận của cơ thể bằng những hình ảnh theo quy ước (siêu âm, chụp X-quang), giúp cho chẩn đoán sớm và có tính chất xác định nhiều bệnh, từ đó đưa ra phương pháp chữa trị hay phương pháp phẫu thuật hiệu quả nhất.
• Thực tế ảo (VR): Các cơ quan nội tạng của bệnh nhân được mô phỏng thông qua các hình ảnh ảo, 3D với mục đích hỗ trợ đội ngũ y tế nghiên cứu và thực hành. Không dừng lại ở đó, công nghệ tiếp tục giả lập các ca phẫu thuật đặc biệt phức tạp (thường là tim và não), yêu cầu bác sĩ phải lên kế hoạch tỉ mỉ trước khi thực hiện.

Tăng tương tác với bệnh nhân: Hàng nghìn ca bệnh phải tiếp nhận mỗi ngày là nguyên nhân cấp thiết cho nhu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu bệnh nhân phù hợp

• Điện toán đám mây (cloud computing): Hoạt động như cổng kỹ thuật số 24/6 tăng cường tương tác giữa bệnh nhân và bác sĩ, cung cấp các dịch vụ như đặt lịch hẹn nhanh, truy cập trực tuyến hồ sơ y tế, gửi yêu cầu và cung cấp hỗ trợ theo thời gian thực
• Phát triển đa kênh (Omni-channel): Tại các thành phố lớn Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, một số bệnh viện đã kết hợp sử dụng mạng xã hội như Facebook và Zalo để dễ dàng truyền tải và cung cấp thông tin. Ví dụ như thông báo giá, giải đáp những thắc mắc của khách hàng, gửi kết quả xét nghiệm, hội chuẩn online, v…v
• Có cơ sở dữ liệu an toàn cho hồ sơ y tế điện tử: Việc lưu giữ hồ sơ sức khỏe điện tử rất quan trọng, bởi dựa vào những dữ liệu đó, các bác sĩ sẽ trực tiếp đưa ra phác đồ, phương hướng điều trị hiệu quả và nhanh chóng mà không cần thông qua bất kỳ bên trung gian nào. Do đó, lịch sử khám bệnh của bệnh nhân, bao gồm tiền sử bệnh lý, đơn thuốc, kết quả xét nghiệm, v…v, sẽ được ghi chép lại qua sổ cái kỹ thuật số Blockchain một cách chính xác và an toàn.

2. Thực tế về hoạt động chuyển đổi số y tế tại Việt Nam

Chuyển đổi số y tế đang phát triển như một xu hướng toàn cầu, và Việt Nam cũng không phải ngoại lệ. Trên thực tế, chính phủ Việt Nam, các cơ quan nhà nước, các ban lãnh đạo và các cơ sở y tế đều đang nỗ lực đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số trong quản lý và chuyên môn y khoa để đảm bảo sức khỏe của người dân được chăm sóc một cách tốt nhất.

Chuyển đổi số trở thành mệnh lệnh cho ngành y tế trong bối cảnh dịch bệnh trên toàn thế giới
Đại dịch COVID-19 đã tạo ra “bước nhảy” vượt trội cho chuyển đổi số lĩnh vực y tế. Trong đó nhờ khả năng ứng phó, chống chịu linh hoạt và vững vàng, hệ thống y tế Việt Nam đã tạo nên thành công khiến cả thế giới ngưỡng mộ.

Các ứng dụng công nghệ đã được triển khai nhanh chóng và phủ sóng rộng rãi tới người dân toàn quốc, ví dụ như khai báo y tế NCOVI, PC COVID; truy vết nguồn lây Bluezone, Khám chữa bệnh qua internet, v…v. Những nền tảng số này hỗ trợ đội ngũ y tế sàng lọc người bệnh và tư vấn khám chữa bệnh từ xa, bên cạnh đó nâng cao nhận thức của người dân đối với tình hình diễn biến của dịch bệnh.

Việt Nam có nhiều ưu thế để áp dụng các giải pháp y tế kỹ thuật số

• Dân số trẻ: người trong độ tuổi thanh niên chiếm khoảng 22,5% và người dưới 54 tuổi chiếm hơn 60% nên nhanh chóng tiếp nhận các công nghệ hiện đại
• Số lượng người người sử dụng internet lớn: 72 triệu người vào năm 2022, chiếm 73.2% tổng dân số, tăng 4.9% so với năm 2021. Hơn nữa, thời gian sử dụng internet 1 ngày trung bình chiếm 6 tiếng 38 phút nên dễ dàng tiếp nhận những thông tin và xu hướng mới
• Ngành y tế/ chăm sóc sức khỏe là ngành được ưu tiên chuyển đổi số hàng đầu trong “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”: Tổ chức chính phủ đã dành nhiều tâm huyết và đầu tư cho việc xây dựng và phát triển các dịch vụ công nghệ thông tin và truyền thông, cũng như các cơ sở hạ tầng. Vào năm 2022, 23 tỷ USD được dự đoán là khoản chi phí y tế cần thiết để đạt được mức tăng trưởng kép (CARG) hàng năm (10,7%)
• Dịch vụ chăm sóc sức khỏe dựa trên điện toán đám mây trở thành hiện tượng bùng nổ giữa những cơ sở hạ tầng công nghệ Việt Nam: tạo nên các cơ hội phát triển và khai thác những giải pháp sáng tạo và hiệu quả.

Thực trạng chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế
Bốn lĩnh vực chính – Chuyển đổi số trong phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe, Chuyển đổi số y tế trong khám chữa bệnh, Chuyển đổi số trong quản trị y tế và Hội thảo chuyên đề quốc tế trực tuyến – trở thành 4 trụ cột phát triển trong chương trình Chuyển đổi số y tế quốc gia của Việt Nam.
Sau “chất xúc tác” đại dịch COVID-19, ngành y tế đã chứng kiến những kết quả khích lệ, là hy vọng cho giai đoạn chuyển đổi số tiếp theo:

• 100% bệnh viện triển khai tin học hóa, số hóa dịch vụ khám chữa bệnh và quản lý bệnh viện hết năm 2019
• 99,5% cơ sở y tế trên toàn quốc đã kết nối liên thông với hệ thống giám định của bảo hiểm xã hội trong 2 năm
• 1500 cơ sở y tế sử dụng nền tảng khám chữa bệnh kết nối từ xa.

3. Khó khăn của chuyển đổi số trong ngành y tế

Bên cạnh những ưu thế, ngành y tế nước nhà vẫn phải đối mặt với những rào cản và vướng mắc khi mới chỉ ở giai đoạn đầu tiên của chương trình chuyển đổi số. Do đó, nỗ lực lâu dài cũng như sự phối hợp đồng lòng của toàn dân là cần thiết để ngày một hoàn thiện hành lang pháp lý. Ngoài ra, những tiêu chuẩn kỹ thuật, chương trình đào tạo phổ biến trên khắp miền đất nước đã tạo điều kiện thuận lợi cho tiến trình chuyển đổi số y tế.

• Các phòng khám, bệnh viện nổi tiếng tại các thành phố lớn luôn ở trong trạng tắc nghẽn và quá tải do số lượng lớn các bệnh nhân từ tỉnh đổ về, trong khi ấy, các cơ sở y tế lại không nhận được sự tin cậy từ người dân địa phương
• Chiến dịch chuyển đổi số rời rạc và nhỏ lẻ. Chỉ 7% tổ chức y tế đã thực hiện quy trình chuyển đổi số toàn diện, chủ yếu là bệnh viện tư nhân lớn ở khu đô thị loại I và các bệnh viện công tuyến trung ương.
• Dữ liệu, thông tin sức khỏe nằm rải rác ở các vùng miền, không tạo được sự nhất quán và thiếu liên kết. Vậy nên, xây dựng cơ sở y tế dữ liệu tập trung sẽ trở thành khung thành chắc chắn và cố định nhằm đảm bảo thành công chuyển đổi số y tế
• Hạn chế về mặt tài chính, khả năng kỹ thuật và sử dụng công cụ số của người dân và đội ngũ y tế
• Người bệnh thiếu niềm tin vào nền y tế số, lo ngại về bảo mật và quyền sở hữu thông tin y tế, cũng như mức độ tin cậy của các thông tin được cung cấp trên các nền tảng y tế.

4. Giải pháp hỗ trợ chuyển đổi số y tế thành công

Chuyển đổi số y tế là hành trình đầy thử thách, cần có sự đầu tư lớn về cả vật chất lẫn tinh thần. Để thành công chinh phục được hành trình này, các tổ chức y tế đòi hỏi phải tìm hiểu kỹ lưỡng để đưa ra sự đánh giá tổng quan chính xác và đưa ra các quyết định, hành động hợp lý, tương ứng với ngân sách và nguồn nhân lực của từng tổ chức:

• Đồng nhất hóa hệ thống thông tin và số hóa dữ liệu y tế
• Nghiên cứu và phát triển các ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ công cuộc khám-chữa bệnh
• Tạo điều kiện tiếp cận thuận lợi và dễ dàng cho người dùng
• Cải thiện mức độ bảo mật thông tin y tế cá nhân
• Xây dựng và đảm bảo tính vững vàng và chặt chẽ của hành lang pháp lý trong quá trình thực hiện.